Pliniusz Starszy zwrócił uwagę na znaczną liczbę ośrodków produkujących wysokiej jakości naczynia gliniane w Basenie Morza Śródziemnego. Część z nich można utożsamiać z warsztatami wytwarzającymi tzw. terra sigillata. 

...maior pars hominum terrenis utitur vasis. Samia etiamnunc in esculentis laudantur. Retinent hanc nobilitatem et Arretium in Italia, et calicum tantum Surrentum, Hasta, Pollentia, in Hispania Saguntum, in Asia Pergamum. Habent  et Trallis ibi opera sua et in Italia Mutina...

Historia Naturalis (XXV 12<46>160)

Powyższy cytat był wielokrotnie przytaczany w literaturze. Część wymienianych przez Pliniusza italskich ośrodków,  jak również Saguntum w Hiszpanii nie można obecnie zidentyfikować z warsztatami znanymi ze źródeł archeologicznych. Dobrze znane są natomiast manufaktury zlokalizowane w Arretium i w Pergamonie. Tralles było ośrodkiem wytwarzania terra sigillata wschodnich B. Wg J. W. Hayes`a, jednego z największych znawców ceramiki antycznej, wzmiankowane  przez Pliniusza calices to cienkościenne kielichy, powszechnie używane od I w. p.n.e. do I w. n.e. W literaturze anglojęzycznej przyjął się termin "Samian ware", chociaż nie ma dotąd archeologicznych dowodów wytwarzania naczyń terra sigillata na Samos. Wszystkim, którzy z nazwą terra sigillata stykają się po raz pierwszy należy się krótka charakterystyka tej kategorii ceramiki antycznej. Chociaż termin posiada rodowód nowożytny, to obejmuje on bardzo zróżnicowane wyroby, nie tylko zdobione odciskami stempli (łac. sigilla). Cechą wspólną wyrobów terra sigillata jest głównie charakterystyczna,  czerwona polewa. Występuje ona, zarówno na tzw. wyrobach gładkich, jak i na zdobionych dekoracją reliefową,  odciskaną na naczyniach przy użyciu form-matryc. Naczynia określane, jako gładkie, często były również zdobione dekoracją aplikowaną, barbotinową, ornamentem ruletkowym czy imitacjami szlifu szklanego.

więcej>